"Her siğil HPV değildir" cümlesi internette o kadar sık tekrarlanıyor ki doğru sanılıyor; oysa tıbben eksik. Gerçek siğillerin tamamı HPV kaynaklıdır, ama her siğil genital HPV değildir ve siğil sanılan her kabarıklık da siğil değildir. Bu yazıda el, ayak ve genital siğillerin farkını, bir kabarıklığın HPV kaynaklı olup olmadığının nasıl anlaşıldığını, "HPV pozitif ama siğil yok" ve "test negatif ama siğil var" durumlarının ne anlama geldiğini açıklıyorum.
Her Siğil HPV midir?
Her siğil HPV kaynaklıdır: el, ayak, yüz veya genital bölgede çıkan gerçek siğillerin tamamı HPV ailesinden bir tipin cilt hücrelerini çoğaltmasıyla oluşur. Fark, virüsün olup olmamasında değil, hangi tipin hangi bölgeye yerleştiğindedir; 200'den fazla HPV tipinin bir kısmı yalnızca cildi, bir kısmı yalnızca genital mukozayı tutar.
"Her siğil HPV değildir" ifadesi bu yüzden iki ayrı gerçeği karıştırır. Doğrusu şudur: her siğil genital HPV değildir ve siğil zannedilen her kabarıklık siğil değildir.
El ve Ayak Siğilleri Neden Genital Siğille Aynı Değildir?
El ve ayak siğilleri HPV'nin cilt tiplerinden (çoğunlukla 1, 2 ve 4) kaynaklanır; bu tipler genital bölgeye yerleşmez, kanserle ilişkileri yoktur ve cinsel yolla bulaşmaz. Genital siğillerin yüzde 90'ından ise 6 ve 11 tipleri sorumludur; bu ikisi de düşük risklidir ve rahim ağzı kanserine yol açmaz.
Siğil Sanılan Ama Siğil Olmayan Kabarıklıklar
Genital bölgede siğil sanılan kabarıklıkların önemli bir kısmı siğil değildir: et benleri, kıl kökü iltihabı, iç dudaklardaki normal yağ bezeleri ve farklı bir virüsün yol açtığı molluskum bunların başında gelir. Bunların hiçbiri HPV ile ilgili değildir ve kendi yönetimleri farklıdır.
Molluskum özellikle karıştırılır: ortası çukur, inci görünümlü, parlak kabarıklıklar yapar ve HPV'yle akraba olmayan başka bir virüse bağlıdır. Et benleri ise sapla bağlı, yumuşak ve yıllardır aynı kalan yapılardır; sürtünme bölgelerinde çıkar, bulaşmaz.
| Görünüm | Olası neden | HPV ile ilişkisi |
|---|---|---|
| Ten rengi/pembe, pürüzlü, kümeli, ağrısız | Genital siğil | Var (tip 6/11) |
| Sert, kaba, elde-ayakta | Cilt siğili | Var (cilt tipleri) — genital değil |
| Ortası çukur, inci gibi parlak | Molluskum | Yok (farklı virüs) |
| Saplı, yumuşak, yıllardır aynı | Et beni | Yok |
| Vajina girişinde simetrik, 1-2 mm, ayrı tabanlı | Vestibüler papillomatozis | Yok (normal yapı) |
| İç dudakta sarımsı, yüzeysel noktalar | Yağ bezleri | Yok |
Kliniğimde "siğil çıktı" diye gelen kadınların azımsanmayacak bir kısmında muayenede siğil değil, bu normal veya masum yapılardan biri görülür; tanı konmadan yaşanan kaygı çoğu zaman siğilin kendisinden ağırdır.
Siğilin HPV Kaynaklı Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?
Bir kabarıklığın HPV kaynaklı siğil olup olmadığı fotoğrafla değil, muayeneyle anlaşılır: genital siğil tanısı görünüm, yerleşim ve dokuya bakılarak klinik olarak konur; şüphe kalırsa küçük bir doku örneği alınır. İnternetteki "hpv siğil görüntüleri" karşılaştırması tanı değeri taşımaz, çünkü siğil sanılan yapıların çoğu fotoğrafta siğile benzer.
Genital Siğil Neye Benzer?
Genital siğil ten renginde veya pembe, yumuşak, çoğunlukla ağrısız kabarıklıklardır; tek tek ya da küme hâlinde çıkar, yüzeyi pürüzlü veya karnabahar görünümlü olabilir. Kaşıntı yapabilir ama kanamaz; kanayan, koyu renkli, sert veya ülserleşen bir lezyon siğil davranışı göstermiyordur ve mutlaka biyopsiyle değerlendirilir.
Vestibüler Papillomatozis: Kadınlarda En Sık Karıştırılan Normal Yapı
Kadınlarda siğille en sık karıştırılan yapı vestibüler papillomatozistir: vajina girişinde ve iç dudakların iç yüzünde simetrik dizilmiş, ten renginde, 1-2 milimetrelik yumuşak çıkıntılar. Bunlar normal bir anatomik varyanttır; HPV ile ilgisi yoktur ve tedavi gerektirmez.
Ayırt edici fark tabandadır: papillomatozis çıkıntılarının her biri ayrı bir tabandan çıkar ve düzenli dizilir, siğiller ise tabanda birleşir ve düzensiz kümelenir. Bu ayrımı çıplak gözle yapmak deneyim ister; büyüteçli muayene çoğu olguda yeterlidir.
HPV Pozitif Ama Siğil Yok — Bu Ne Anlama Gelir?
HPV pozitif ama siğil yok sonucu, taramada bakılan yüksek riskli tiplerden birinin bulunduğunu, siğil yapan düşük riskli tiplerin ise bulunmadığını gösterir; bu iki grup farklı hastalık yollarıdır. Yüksek riskli tipler görünür siğil oluşturmaz, 16 ve 18'in siğil yapmadan rahim ağzında sessiz hücre değişikliği başlatması nedeniyle pozitif sonuç smear ve gerekirse kolposkopiyle izlenir.
Siğilin olmaması tehlikenin olmadığı anlamına gelmez, tersi de doğrudur. Siğili olan bir kadında genellikle düşük riskli tip vardır ve rahim ağzı riski artmamıştır; siğili olmayan ama testi pozitif bir kadında ise takip gerektiren asıl tablo vardır.
İki grup aynı kişide birlikte de bulunabilir: siğili olan ve HPV testi de pozitif çıkan bir kadında hem siğil tedavisi hem rahim ağzı takibi ayrı ayrı planlanır. Biri diğerinin yerine geçmez; siğilin temizlenmesi yüksek riskli tipin takibini bitirmez.
HPV Testi Negatifken Siğil Olur mu?
HPV testi negatifken siğil olabilir, hatta bu durum sık görülür: rutin HPV DNA testi yalnızca 14 yüksek riskli tipi tarar, siğil yapan 6 ve 11 tiplerini aramaz. Bu nedenle genital siğili olan bir kadının HPV testi negatif çıkabilir; test siğili "yalanlamaz", yalnızca yüksek riskli tiplerin bulunmadığını söyler.
Forumlarda sık görülen "testim negatif çıktı, demek ki siğil değilmiş" çıkarımı bu yüzden yanlıştır; siğilin ne olduğuna test değil muayene karar verir.
Aynı nedenle siğil tanısı için HPV testi gerekmez; test, siğil değil rahim ağzı riski için yapılır. Siğili olan kadında test yine de yapılır, ancak amaç siğili doğrulamak değil, birlikte bulunabilecek yüksek riskli tipi dışlamaktır.
HPV Siğilleri Nerelerde Çıkar, Kaç Tane Olur?
HPV siğilleri kadınlarda en sık dış dudaklarda, vajina girişinde, apış arasında ve makat çevresinde çıkar; vajina içi ve rahim ağzı yerleşimi daha nadirdir ve muayenede fark edilir. Sayı kişiden kişiye değişir: tek bir siğil de olabilir, onlarca küçük siğilden oluşan kümeler de.
Siğil sayısını belirleyen virüs miktarından çok bağışıklık yanıtıdır; bu yüzden aynı partnerden bulaşan iki kadında biri tek siğil, diğeri yaygın küme geliştirebilir.
Virüsle temastan siğilin görünmesine kadar geçen süre üç hafta ile sekiz ay arasındadır, ortalama iki-üç aydır. Bu gecikme yüzünden siğilin "kimden ve ne zaman" bulaştığı çoğu olguda kesin olarak söylenemez.
Her Siğil Bulaşıcı mıdır?
Her siğil bulaşıcıdır, ancak bulaşma yolu tipe göre değişir: el ve ayak siğilleri cilt temasıyla ve ortak kullanılan zeminlerle, genital siğiller cinsel temasla bulaşır. Genital siğil bulaşması için ilişki şart değildir; deri temasının kendisi yeterlidir.
Siğil henüz görünür olmadan da virüs bulaşabilir; bu yüzden "partnerimde siğil yoktu" ifadesi bulaşın olmadığını göstermez. Tedavi siğili ortadan kaldırır ama bulaştırıcılığı sıfırlamaz; siğil temizlendikten sonra da bir süre kondom kullanımı önerilir.
Partnerin muayenesi, görünür siğil yoksa zorunlu değildir; ancak partnerde de siğil varsa iki tarafın aynı dönemde tedavi edilmesi karşılıklı yeniden bulaşı azaltır.
HPV Siğili Kendiliğinden Geçer mi, Ne Zaman Tedavi Gerekir?
HPV siğilleri kendiliğinden geçebilir: bağışıklık sistemi siğillerin yaklaşık üçte birini birkaç ay içinde geriletir, ancak geri kalanı aynı kalır ya da büyür ve yayılır.
Tedavi siğili ortadan kaldırır, virüsü değil; virüsün kendisini hedefleyen bir ilacın bulunmaması nedeniyle tedavi sonrası nüks görülebilir. Nüks en çok ilk üç ayda ortaya çıkar; bu dönemde kontrol muayenesi yeni siğilleri küçükken yakalar.
Yakma, dondurma ve lazer seçenekleri ile hangi durumda hangisinin seçildiği tedavi sayfasının konusudur; bu yazı yalnızca "tedavi gerekir mi" sorusuna cevap verir.
Siğilden korunmanın tek kanıtlanmış yolu, 6 ve 11 tiplerini de kapsayan aşıdır. Kliniğimde siğil tedavisi sonrası aşı olan hastalarımda, aşının kalan tiplere karşı koruma sağladığını anlatmak nüks kaygısını belirgin biçimde azaltıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
Sitemizdeki tıbbi içerikler, güncel ve kanıta dayalı ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin kılavuzlarına dayanarak hazırlanmaktadır. Aşağıda referans alınan başlıca kaynakları inceleyebilirsiniz.
Önemli Not
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Genital bölgede fark ettiğiniz bir kabarıklığın ne olduğu yalnızca muayeneyle anlaşılır; değerlendirme ve tedavi için mutlaka uzman jinekoloğunuza başvurunuz. Sayfa içeriği Doç. Dr. Songül Alemdaroğlu tarafından klinik deneyim ve güncel bilimsel literatür ışığında hazırlanmıştır.
