Miyom nedir sorusu çoğu kadında bir ultrason raporundan sonra başlar. Kâğıtta "rahimde kitle" ya da "miyom" yazar, geri kalanını insan kendi hayal gücüyle tamamlar. Oysa miyom (myom diye de yazılır), rahim kasından gelişen iyi huylu bir büyümedir ve birçok kadında hiçbir şikâyet yapmaz.
Bu yazıda önce kaygının asıl nedenine, yani miyomun zarar verip vermediğine bakıyoruz. Sonra belirtileri, tanıyı ve ameliyatın hangi durumlarda gündeme geldiğini adım adım anlatıyorum.
Miyom Tam Olarak Nedir?
Miyom, rahim duvarındaki düz kas hücrelerinin çoğalmasıyla oluşan iyi huylu bir tümördür. "Tümör" kelimesi ürkütücü gelir ama burada kanser anlamına gelmez. Hekimlik dilindeki adı leiomiyomdur.
Miyom hormonlara duyarlıdır. Bu yüzden üreme çağında görülür, menopozdan sonra ise çoğunlukla küçülür. Raporunuzda "myom", "leiomiyom" ya da "fibroid" yazıyorsa hepsi aynı oluşumu anlatır.
Konumuna göre üç ana tür
- Duvar içi: rahim duvarının içinde büyür.
- Dışa doğru: rahmin dış yüzünde gelişir, bazen sapla tutunur ve "saplı miyom" denir.
- Boşluğa doğru: rahim boşluğuna doğru büyür, küçük olsa bile kanamayı artırabilir.
Aynı büyüklükteki iki miyom, bulundukları yere göre bambaşka şikâyetler yapabilir. Rapordaki santimetre bu yüzden tek başına karar vermez.
Kimlerde daha sık görülür?
Miyom üreme çağındaki herhangi bir kadında gelişebilir. Yaş ilerledikçe, ailede miyom varsa, ilk adet erken yaşta görüldüyse ya da hiç gebelik geçirilmediyse risk artar. Şişmanlık ve D vitamini eksikliği de miyomla ilişkilendirilen durumlar arasındadır.
Bunların hiçbiri "suç" ya da "ihmal" değildir. Miyomu olan bir kadının kendisini suçlayacağı bir şey yoktur. Yukarıdaki listede yer almayan günlük alışkanlıkları miyomun sorumlusu saymak da doğru olmaz.
Miyom vücuda zarar verir mi?
Miyom çoğu zaman vücuda zarar vermez. Şikâyet yapmayan küçük miyomlar genellikle tedavi gerektirmez, yalnızca izlenir. Zarar; miyom kanamayı artırdığında, çevre organlara bastığında ya da gebeliği zorlaştırdığında gündeme gelir.
Muayenede hastalarımın en sık sorduğu soru "kansere dönüşür mü?" sorusudur. Kanserli bir miyom çok nadirdir. Bir kaynak bunu binde birden az olarak veriyor ve miyomu olmanın bu riski artırmadığını belirtiyor.
Gerçek sorun çoğu zaman kanserden çok günlük yaşamdır. Ağır adet kanaması zamanla kansızlığa, mesaneye baskı ise sık tuvalete gitmeye yol açabilir.
Kansızlık sessiz ilerleyebilir
Aylarca süren ağır kanama, kadın fark etmeden demir eksikliğine dönüşebilir. Halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi ve solukluk bu durumun işaretleridir. Çoğu hasta bunları iş yoğunluğuna ya da yaşa yorar.
Adetleriniz eskisinden belirgin biçimde ağırlaştıysa bunu normal kabul etmeyin. Basit bir kontrolle neden bulunabilir.
Miyom gebeliğe engel olur mu?
Miyomu olan kadınların çoğu normal bir gebelik geçirir. Ancak miyom bazı kadınlarda gebe kalmayı zorlaştırabilir ve gebelikte hızlı büyüyebilir. Bu yüzden çocuk planı olan hastada miyomun yeri özellikle önem taşır.
Rahim miyomlarının belirtileri nelerdir?
Rahim miyomlarının belirtileri; ağır ve uzun süren adet kanaması, kasık ya da bel ağrısı, alt karında dolgunluk, sık idrara çıkma ve ilişki sırasında ağrıdır. Birçok kadında bunların hiçbiri olmaz. Miyom çoğu zaman başka bir nedenle yapılan ultrasonda tesadüfen görülür.
- Kanama: adetler uzar, bollaşır ve kadın kendini sürekli yorgun bulabilir.
- Ağrı ve baskı: kasıkta, belde ya da alt karında bir ağırlık hissi.
- İdrar ve bağırsak: miyom mesaneye bastığında sık tuvalete gidilir, bağırsağa bastığında kabızlık görülebilir.
- İlişkide ağrı: miyomun yerleşimine göre ortaya çıkabilir.
- Gebe kalmakta zorlanma: bazı kadınlarda görülür.
Miyom ağrısı nereye vurur?
Miyom ağrısı çoğunlukla alt karın ve kasık bölgesinde hissedilir, belde de duyulabilir. Sürekli bir ağırlık hissi olabileceği gibi adet döneminde artan kramp şeklinde de gelir.
Ağrı kesicilerle geçmeyen ya da birden başlayan çok şiddetli bir ağrıyı ise beklemeyin.
Şikâyet hangi tür miyomda çıkar?
Şikâyetin türü, miyomun rahimdeki yerine bağlıdır. Rahim boşluğuna doğru büyüyen miyomda kanama öne çıkar. Büyüyen bir miyom ise çevredeki mesane ve bağırsağa baskı yapabilir.
Bu yüzden iki hastanın şikâyet listesi hiç benzemeyebilir. Ben de ultrasonu şikâyetle birlikte okurum.
Miyom olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Miyomun varlığı yalnızca belirtilerle anlaşılmaz; kesin yol muayene ve ultrasondur. Ultrason miyomların sayısını, yerini ve boyutunu gösterir. Çoğu zaman başka bir nedenle yapılan kontrolde karşımıza çıkar.
Kliniğimizde ilk görüşmede şikâyetin ne zaman başladığını, adetin nasıl değiştiğini ve gebelik planınız olup olmadığını konuşuruz. Aynı ultrason bulgusu için iki hastaya iki farklı yol önerebilmemin nedeni budur.
İlk muayeneye ne getirmeli?
Muayeneye gelirken son adet tarihinizi, adetlerinizin eskisine göre nasıl değiştiğini ve varsa eski ultrason raporlarınızı yanınızda getirin. Kullandığınız ilaçların listesi de işimizi kolaylaştırır.
Ağır kanamadan şüphelenirsek kan sayımına da bakarız. Böylece kansızlık olup olmadığını erkenden görürüz.
Beklenen ve dikkat edilmesi gereken durumlar
| Durum | Ne yapılır? |
|---|---|
| Şikâyet yok, tesadüfen bulundu | Ultrasonla izlem |
| Adetler ağırlaştı | Muayene ve kontrol |
| Birden şiddetli ağrı | Acile başvuru |
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Adet kanaması giderek ağırlaşıyor ve günlük yaşamı etkiliyorsa.
- Adetler arasında kanama oluyorsa.
- Ağrı kesicilere rağmen kasık ya da karın ağrısı geçmiyorsa.
- Halsizlik, baş dönmesi ya da solukluk eklenmişse.
- Birden başlayan çok şiddetli ağrı varsa, beklemeden acile gidin.
Bunlardan biri varsa vakit kaybetmeden hekime başvurun. Genel kontrolünüz için jinekolojik muayenenin nasıl yapıldığını okuyabilirsiniz.
Miyom hangi durumlarda ameliyat edilir?
Miyom, şikâyet yapmıyorsa genellikle ameliyat gerektirmez. Ameliyat; ağır kanama kansızlığa yol açtığında, baskı belirtileri yaşamı zorlaştırdığında ya da miyom gebelik planını engellediğinde gündeme gelir. Karar boyuttan çok şikâyete ve konuma bağlıdır.
Hastalarım "kaç santimde ameliyat olunur?" diye sorar. Dürüst cevap, tek bir santim eşiğinin olmadığıdır. Rahim boşluğuna doğru büyüyen küçük bir miyom ağır kanama yaparken, dışa doğru büyüyen daha büyük bir miyom hiç şikâyet vermeyebilir.
Rahimde miyom alınmazsa ne olur?
Şikâyetsiz bir miyom alınmazsa çoğu zaman bir şey olmaz; düzenli kontrolle izlenir. Şikâyetli miyomda ise kanama ve baskı sürebilir, kansızlık gelişebilir. Menopoz sonrası küçülmesi beklenir ama bu, şikâyetle yaşamak için bir gerekçe değildir.
Karar vermeden önce hekiminize ne sormalı?
- Şikâyetlerimin asıl nedeni gerçekten bu miyom mu?
- Hiçbir şey yapmazsam ne beklemeliyim?
- Rahmimi koruyan bir seçenek var mı?
- Gebelik planım bu seçimi nasıl etkiler?
Bu soruların cevabı net değilse ikinci bir görüş almak da makul bir adımdır. Hekimin sizi aceleye getirmeden, seçenekleri artıları ve eksileriyle anlatması gerekir. Kararı sonunda siz verirsiniz.
Miyom ameliyatı nasıl yapılır?
Rahmi koruyan ameliyatta, yani miyomektomide, miyomlar rahimden çıkarılır. Bu ameliyat rahim ağzından girilerek, karında küçük kesilerle ya da açık yöntemle yapılabilir. Hangisinin uygun olduğunu miyomun sayısı, boyutu ve yeri belirler.
Kapalı ameliyatta kesiler küçük olduğu için toparlanma çoğu zaman daha rahat geçer. Ama kapalı yöntem herkese uymaz; bunu ultrason bulgusuyla birlikte kararlaştırırız.
Seçenekler neler?
- İzlem: küçük ve şikâyetsiz miyomda ultrasonla takip.
- İlaç tedavisi: kanamayı ve ağrıyı hafifletmeye yöneliktir, hekim önerisiyle kullanılır.
- Miyomektomi: miyomlar çıkarılır, rahim korunur. Yöntem miyomun yerine göre seçilir.
- Histerektomi: rahmin alınmasıdır. Gebelik planı olmayan ve diğer yöntemlerden sonuç alınamayan hastada düşünülür.
- Embolizasyon: miyomun kan akışını keserek küçültür, her hastaya uygun olmaz.
Rahmi korumak istiyorsanız miyom ameliyatı seçeneklerini inceleyebilirsiniz.
Muayenede Miyom Hastalarına Nasıl Yaklaşıyorum?
Adana'da muayene ederken sırayı hep aynı tutarım. Önce şikâyetiniz, sonra ultrason, en son seçenekler.
Miyom bulmak, ameliyat kararı vermek demek değildir. Karar şikâyetinize, miyomun yerine ve gebelik planınıza göre birlikte verilir.
Bazı hastalarım yalnızca kontrolle yola devam eder. Bazılarında kapalı ameliyat, yani laparoskopi, en uygun yol olur. Hangisinin size uyduğunu raporunuzla birlikte konuşalım.
İlk görüşmede şunları netleştiririz.
- Şikâyetiniz: sizi en çok ne rahatsız ediyor?
- Gebelik planınız: yakın zamanda çocuk düşünüyor musunuz?
- Beklentiniz: izlemeyi mi, tedaviyi mi tercih ediyorsunuz?
Acele bir karar gerekmez. Sorularınızı yanıtlamadan hiçbir yöntemi önermem.
İzlemeyi seçen hastalarımla kontrol aralığını birlikte belirleriz. Şikâyetiniz değişirse beklemeden yeniden başvurmanız yeterlidir. Miyomla yaşamak çoğu kadın için bir "bekle ve izle" sürecidir, ama bu süreci tek başınıza yönetmeniz gerekmez.
HPV / Smear Sonucunuzu Anlamlandırın
HPV pozitifliği veya smear sonucunuz mu var? Sonucunuza göre sizin için olası takip ve değerlendirme yolunu adım adım gösteren ücretsiz aracı kullanın.
HPV Yol Haritamı AçMenopoz Şikayetleriniz İçin Değerlendirme
Hormon tedavisi sizin için uygun mu? Şikayetlerinizi ve durumunuzu seçerek size özel olası yaklaşımı dakikalar içinde öğrenin.
Menopoz Değerlendirmesini BaşlatŞikayetiniz Hangi Yöne İşaret Ediyor?
Adet düzensizliği, ağrı, akıntı veya başka bir jinekolojik şikayetiniz mi var? Şikayetlerinizi seçin, sizin için olası değerlendirme yolunu birlikte görelim.
Şikayet Değerlendirmesini AçSize Uygun Genital Estetik Yaklaşımı
Hangi genital estetik uygulaması sizin için uygun? Şikayet ve beklentilerinizi seçerek olası uygulama yolunu (vajinoplasti, labioplasti, lazer ve daha fazlası) keşfedin.
Estetik Değerlendirmesini AçSık Sorulan Sorular
Kaynakça
Sitemizdeki tıbbi içerikler, güncel ve kanıta dayalı ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin kılavuzlarına dayanarak hazırlanmaktadır. Aşağıda referans alınan başlıca kaynakları inceleyebilirsiniz.
Önemli Not
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Miyom tanı ve tedavi süreci kişiye özeldir; değerlendirme, izlem ve uygulamalar için mutlaka uzman jinekoloğunuza başvurunuz. Sayfa içeriği Doç. Dr. Songül Alemdaroğlu tarafından klinik deneyim ve güncel bilimsel literatür ışığında hazırlanmıştır.
